Hakaret Suçu

Hakaret Türk hukuk sisteminde hem tazminat ödemeyi gerektirir bir haksız fiil hem de ceza yargılamasını gerektirir bir suç tipi olarak düzenlenmiştir. Yani hakarete maruz kalan kişi kişilik haklarının zedelenmesinden dolayı faile karşı tazminat davası açabileceği gibi hakaret suçu sebebiyle ceza davası açılması için savcılığa suç duyurusunda da bulunabilir. İlki Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası olarak görülür ve davanın kabul edilmesi halinde hakarete mağruz kalan kişi hakaret failinden tazminat almaya hak kazanır; ikinci halde Asliye Ceza Mahkemesi’nde ceza yargılaması gerçekleştirilir ve sonucunda suç sabit görülürse fail hapis cezasına veya adli para cezasına mahkum olur. Bu yazıda konumuz hakaret suçu olduğu için hakaretin cezai boyutunu ve bir suç tipi olarak unsurlarını ele almaya çalışacağız.

Hakaret Suçu Nedir ?

hakaret suçuHakaret Suçu Türk Ceza Kanunu‘nun Şerefe Karşı Suçlar bölümünde 125 ilâ 131. maddeler arasında düzenlenmiştir. Buna göre hakaret suçu iki şekilde meydana gelmektedir. Hakaret bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil isnadı şeklinde gerçekleştirilebileceği gibi, sövmek suretiyle kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak suretiyle de gerçekleştirilebilir. Bir kimseye hırsız, dolandırıcı denilmesi ilk duruma, sinkaflı küfürler etmek ise ikinci duruma örnek teşkil edecektir. Eğer hakaret suçu gıyapta yani mağdurun bulunmadığı bir ortamda gerçekleştirildi ise Kanun suçun 3 kişiyle ihtilat edilerek işlenmesini yani hakarete üç kişinin şahit olduğu bir ortamda işlenmesi gerektiğini ön görmüştür.

Hakaret Suçunun Cezası Nedir ?

Hakaret suçunun cezası kanunda 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası olarak öngörülmüştür. Hakim duruma göre sanık aleyhine 3 ay ile 2 yıl arasında hapis cezası takdir edebileceği gibi takdir edeceği hapis cezasını adli para cezasına dönüştürerek de mahkumiyet hükmü kurabilir. Bu noktada bir yanlış algıyı düzeltmekte fayda var. Ceza hakiminin takdir edeceği adli para cezası hakaret suçunun mağduruna değil hazineye ödenir, mağdur herhangi bir para almaz. Mağdur ancak yukarıda da değindiğimiz gibi hukuk mahkemesine açacağı tazminat davası ile tazminat almaya hak kazanabilir. Aynı anda hem tazminat davası açılıp hem de ceza yargılamasının gerçekleştirilmesinde bir engel bulunmamaktadır.

Hakaret Suçunun Nitelikli Halleri

Eğer hakaret mağduru hedef alacak şekilde sesli, yazılı veya görüntülü bir ileti aracılığı işlenmesi halini TCK 125/2’de ayrıca belirtmesine rağmen yukarıdaki ceza ile aynı cezaya hükmedileceğini belirtmiştir. Örneğin gazete, radyo veya televizyon aracılığı ile işlenen bir hakaret suçunda gıyapta hakaret olmasına rağmen 3 kişinin şahit olması koşulu aranmadan aynı cezaya hükmedilecektir.

Kanunda ayrıca hakaretin kamu görevlisine karşı görevinden dolayı (örneğin polise görevi başında hakaret edilmesi gibi), dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı (örneğin namaz kılan bir kişiye veya herhangi bir partiye oy verdiğini açıklayan kişiye hakaret edilmesi gibi), kişinin mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle (örneğin bir Hristiyan’a Hz. İsa ile ilgili hakaret edilmesi gibi) durumlarda verilecek cezanın alt sınırının 1 yıldan az olamayacağı düzenlenmiştir. Hakaretin alenen işlenmesi halinde (yani örneğin kamuya açık herkesin girebileceği bir alışveriş merkezinde hakaret edilmesi gibi) ceza altıda bir oranında arttırılacaktır.

Kurul halinde çalışan kamu görevlilerine karşı hakaret edilmesi halinde (örneğin mülakata katılan bir kişinin mülakat esnasında kurula karşı küfür etmesi gibi) tüm kurul üyelerine hakaret edilmiş sayılacak ancak bu durumda tek bir hakaret suçundan hüküm kurularak TCK 43. maddede düzenlenen zincirleme suç hükümleri gereği verilecek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar arttırılabilecektir.

BUNA DA GÖZAT:  Facebook'ta Hakaret İçerikli Yorumu Beğenene 14 Bin TL Ceza

Hakaret Mağdurunun Belirlenmesi

Herhangi bir kişiyi açıkça hedef alan hakarette mağdurun belirlenmesinde bir sonuç bulunmamakla birlikte kinayeli veya üstü kapalı bir şekilde gerçekleştirilen hakarette eğer hakaretin niteliği ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğu duraksanmayacak bir şekilde anlaşılabiliyorsa hem hakaret açıklanmış hem de mağdurun ismi belirtilmiş kabul edilir. (örneğin x ihaleyi verenin ne kadar para götürdüğü anlaşıldı şeklindeki hakarette hakaretin ihale komisyonuna karşı gerçekleştirildiği ve komisyon üyelerinin suç işlendiğinin itham ve ima edildiği açıktır.)

Hakaret İçeriğinin İspatlanması ve Kesinleşmiş Bir Suçtan Dolayı Hakaret

İsnat şeklindeki bir hakaretin gerçekliği sonradan kesinleşmiş bir ceza yargılaması ile ortaya çıkarsa (örneğin dolandırıcı şeklinde itham edilen bir kişinin ceza yargılaması sonucunda dolandırıcılık suçunu işlediğinin kesinleşmesi halinde) hakaret failine ceza verilmez. Ancak daha önceden kesinleşmiş bir suçtan dolayı kişiye hakaret edilmesi halinde (örneğin hırsızlık suçundan mahkum olmuş ve cezasını çekerek tahliye olmuş kişiye sen hırsızsın demek gibi) fail hakaret suçundan ceza alacaktır.

İddia ve Savunma Dokunulmazlığı Kapsamında Hakaret

Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde gerçekleştirilecek şikayet başvuruları kapsamında bir kimse hakkında fiil isnat edilmesi veya olumsuz değerlendirmelerde bulunulması hakaret suçunu meydana getirmez ancak gerçekleştirilen isnadın mutlaka somut olaylara dayanması ve şikayet konusu ile bağlantılı olması gerekir.

Haksız Fiile Tepki Olarak İşlenen Hakaret

Hakaretin bir haksız fiile tepki olarak işlenmesi halinde (örneğin kendisini gasp eden kişiye küfredilmesi gibi) hakim vereceği cezayı üçte birine kadar indirebileceği gibi ceza vermekten de vazgeçebilir. Eğer hakaret kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmişse (örneğin kendisine yumruk atan kişiye küfredilmesi gibi) ceza verilmez. Hakaret karşı tarafın hakaretine karşı gerçekleştirilmişse (kendisine haydut diyene asıl haydut sensin demek gibi) hakim yine taraflardan birinin veya her ikisinin cezasını üçte birine kadar indirebileceği gibi ceza vermekten de vazgeçebilir.

Ölü Kişi Hakkında Hakaret

Ölmüş bir kişinin hatırasına en az 3 kişinin şahit olacağı bir ortamda hakaret edilmesi halinde fail yukarıdaki şekilde cezalandırılır. Eğer hakaret alenen işlenmişse (örneğin taziye evinde herkesin duyabileceği şekilde vefat eden kişiye hakaret edilmesi) verilecek ceza altıda bir oranında artırılır. Ölen bir kişinin cesedinin veya kemiklerinin kısmen veya tamamen alınması veya tahkir edici fiillerde bulunulması halinde (örneğin mezarın açılarak kemiklerin götürülmesi veya morgta ölen kişinin cesedi ile uygunsuz fotoğraflar çekilmesi gibi) 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür görüldüğü üzere Kanunda burada adli para cezası seçeneği sunulmamıştır.

Hakaret Şikayete Bağlı Bir Suçtur

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı yapılan hakaret hariç diğer hakaret çeşitleri ancak mağdurun şikayeti üzerine soruşturulabilir ve ceza davası açılabilir. Bu aynı zamanda soruşturma veya ceza kovuşturması esnasında mağdurun şikayetini geri çekmesi halinde davanın düşeceği anlamında gelmektedir. Eğer hakaret eyleminden sonra kişi ölmüş veya hakaret ölü bir kişi hakkında işlenmişse ölenin ikinci dereceye kadar üstsoyu veya altsoyu, eş veya kardeşleri tarafından şikayette bulunulabilir.

 

Bu yazıyı 16 kişi okudu.

〉〉〉 Aradığınızı bulamadıysanız avukata soru sor sayfasını kullanabilirsiniz!


Hakaret Suçu
5 (100%) 1 vote

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir